family woman
fai un ano… (a vertixe do tempo)

"o derradeiro sorriso. sorríchesme... papá e mamá alí detrás falando de non sei que cousas. onte, no hospital, e o tempo detense, estírase como unha goma xigante. había néboa nos teus ollos, e sen darte conta tatuabas ese sorriso na miña alma. para sempre. foi o teu regalo de despedida? miña avoa, miña velliña, quen me contará agora contos de cando eras nena e corrías libre monte arriba, rodeada de animais? a quen lle vou dicir que o mozo de Catu ten moitas vacas? ti sabías que este conto que foi a túa vida chegaba ao seu fin... esas cousas sempre se saben e os teus ollos que confesáronmo"
isto escribino o xoves... aquela noite... e hoxe? hoxe xa pasou unha semana. ti non estás e é como se eu fose un caracol á que lle arrincaron a súa cuncha... sempre estabas, sempre protexías. e eu non me daba conta. chegaba con que existises, con saber que estabas. como o latexo do corazón, ese movemento inocente que fai que sigamos vivos. e hoxe soñei que volvías estar mal... outra vez no hospital, outra vez verte así... a min hai unha semana que se me parou o corazón cando chamou papá para dicir que xa morreras. nervioso, confuso, doído. e eu camiñando por Ourense nunha nube... o mundo seguía. semellaba que nada cambiara. a xente vivindo as súas vidas, alleos a todo o que eu sentía. ese mismo día soñei que tiña unha vespa e que te levaba de paseo por toda A Peroxa, e que facíamos unha festa en casa, porque non morreras... sabes? quérote moito máis do que cría... SI, moito máis. perdoa por tardar tanto en dicircho, creo que xa o sabías. a min esas cousas nótanseme nos ollos. teño medo... eu nos teus ollos víame, sabía quen era. agora teño que volver a aprender sen ese espello. ollándote aprendín a descubrir o que hai en min. cústame dicirche adeus... cústame... porque para min segues vivindo, doutra maneira, agora podo contarche cousas que antes nunca terías entendido. e non me dá a gana de dicirche adeus... non sei se fago ben ou mal. só sei que non quero perderte. dende o sábado durmo con aquel mantón azul que era teu... parezo idiota. non podo evitalo. non o controlo. e o medo a desaproveitar a vida... outra vez tócame ser valente, pero hoxe estaba cansa. necesito parar o tempo e volver a ser a de sempre.
abril de 2007
chuzame -

o outro día cando fun ver a meu tío xa me chamou a atención... alí sentadiña con calma e enchufada a vinte mil cables. onte volvín e alí seguía. de súpeto a máquina que controlaba as constantes púñase a pitar. a enfermeira rifáballe con cariño por soltarse de non sei que cables. miña tía contoume que leva alí dende o 2 de maio. resultou que ademais das gafas tamén compartimos nome e sorriso pillabán. ao cabo duns minutos xa volvía a pitar a máquina porque esta vez tirará do tubo do respirador. outra enfermeira colocoullo con moita dozura e deulle un bico na fronte. aquela velliña que levaba meses sen erguerse do típico sillón de hospital, que respira por un tubo de plástico, controlada por centos de cables... aquela velliña non transmitía pena nin tristeza. cando me quixen dar conta todos os presentes naquela habitación (enfermos, familiares e enfermeiras) estabamos hipnotizados observando a escena cun sorriso de cariño debuxado na cara. canseime de repasar o perfil da súa cara, o nariz. de cando en cando quedábase mirando cara a nada, como se estivese esperando por algo ou alguén... serena, como se soubese que ten que esperar. fixo algún amago máis de broma de sacar o tubo ou os cables, fíxonos rir a todos. non pode falar por culpa do tubo, pero tiña unha mirada transparente. foi como se me mirase no espello, aqueles ollos son os meus cando me miro no espello. outra alucinación máis, supoño, ou non, vai ti a saber.
se algún día me vexo na mesma situación que ela encantaríame que todos me mirasen con eses ollos...
chuzame -

Chorima levoume a ver a súa exposición. e cando chegamos á altura deste cadro sentín como algo estralaba no meu peito. esa mirada... ao momento pensei nela. asaltáronme millóns de recordos... e por un momento xuraría que tiven os seus ollos perante min, os seus ollos cando estaba triste ou preocupada por algo. a mesma néboa no iris... naquel filme dicían que "Deus está na chuvia". pero eu vin a Deus nos seus olliños...
si, as miradas dino todo. se fose artista adicaríame a pintar miradas para non ter que vivir lembrándoas cando xa non están.
chuzame -

a velliña leva un mandil gastado e un pouco hortera. a nena vai diante polas escaleiras dunha bodega. a velliña apóiase na nena que vai baixando antes ca ela, non terá máis de 8 oito anos. aínda era mellor que fose eu diante, se caio é mellor, ti es moi noviña. a nena non se atreve a mirar á súa avoa. mira cara adiante, cara o fondo das escaleiras. está a pensar nas consecuencias dunha posible caída. e sobre todo na dor de que súa avoa lle caia enriba. pero non tarda nin dous segundos en responder. non importa, prefiro que caias sobre min. a velliña non entende e escandalízase. ai, neniña, non digas iso!
moit@s pensaredes que é unha parvada..., pero esta clase de parvadas foron as que sempre me marcaron. hoxe volvín a ter medo de separarme... era como se tivese que cortarme unha man.
chuzame -

de pé, aguantando as bágoas. resistir. disimular, conterme. ir acumulando. tres días de velatorio que foron moitos. as apertas, os recordos. o final. a despedida. o ollos vidrosos... brillantes. tristes, apagados. deixar de sorrir. un corpo sen vida que amosa a paz que non tivo na derradeira semana de vida. morreu escoitando como o fillo chamaba por ela. mamá, mamá, mamá!!! a min regaloume un sorriso a derradeira vez que a vin. o máis valioso de todos porque sei ben que foi o que máis lle custou. xa había moita néboa nos seus ollos... xa andaba lonxe, de viaxe. chorar e mirar de fronte á morte, de pé, con dor, pero sen medo... levárona a hombros. unha procesión silenciosa baixo un ceo despexado. unha igrexa apagada e chorosa. non ver, non escoitar. a música resoando, os ollos vánseme ao cadaleito. rompo a chorar. dor pola ausencia. bágoas de ouro, auga como a que caeu a noite antes. outra tormenta dentro de min. rápida, forte, pura. raios, tronos. auga caendo pola praza maior, inundando mentres eu estaba nos soportais, refuxiada admirando... era un sinal. unha man no meu ombro, meus curmáns? non sei, non podo mirar... dóeme estar viva. e a Raiña (chorando) que vén voando a por min. non chores, nena, non chores, tranquila. é máis ben unha súplica. cólleme da man. agárrome forte ao banco. isto xa o vivín. non penso, non son, só choro. resoplo. e a tronada vaise calmando pouco a pouco. eu sabíao, eu sentino, o corazón berroumo asustado hai dúas semanas... levana para o nicho. agárrome da man de Quela e noutra man unha rosa branca. Catu rompe a chorar cando a abraza Ro. volvo a desfacerme por dentro. deixar que me agarren, botar dor polos ollos. meus tíos despedíndose da xente. a avoa Elisa que me abraza. a de cousas que nos dixemos sen falar...
e deixala marchar... miña avoíña, miña velliña... e vexo ao meu avó enriba do seu cabalo. esta moi novo, case ten os meus anos. está sereno e sorrinte. ela, nun descoido, sae do nicho, noviña, morena, sorrinte, vai correndo ata el. por fin! bérranse. súbese ao cabalo sorrinte. palabras en voz baixa, á súa orella. ela dálle un bico na meixela. a min pásaseme todo... e mírame. eu sorrío cara o ceo, cara a nada, cara todo e todos...
e volveremos a estar todos xuntos.
chuzame -

pásolle os dedos pola cara unha e outra vez. non podo deixar de mirala aos ollos... hoxe veme, sabe quen son. as puntas do dedo unha e outra vez, pola meixela, a fronte, esquivar os tubos do osíxeno, a punta do nariz, ese nariz grande que tan pouco se parece ao meu... a man polo peliño branco. párteseme a alma véndoa así, a min e a todos. resistindo, aferrada á vida de tal maneira... segue aquí, pero eu dubido moito que sexa o mellor. é unha vela que non quere acabar de apagarse. non o sabe, vai contra a natureza. egoísta? pode... xa o viviu todo e durante moito tempo (97 anos), quizais demasiado. déixate ir, dígolle baixiño e pegada á súa orella. remexe a cabeza. volve mirarme. quérote. aínda se remexe máis. sempre foi tan teimuda e xa de nena aprendín a respetalo, aínda que soubese que ela se equivocaba. era a súa vida, non a miña...
aparece por alí unha veciña, unha boa coñecida da familia, e como estou eu soa, tócame explicarlle a situación. isto xa o vivín cando morreron meus avós, pero daquela eu só era unha nena e non "sabía" que facer. unha sombra ao pé da súa cama. e Vida que me agarda pacientemente todas as noites para facerme o amor antes de durmir.
chuzame -
tímido. sempre tímido. sensible... disimulando que non o era (igual que Catu). creo que o que namorou a miña nai del foi esa mirada agochada detrás dunhas gafas escuras que ocultaban as súas moitas dioptrías. a coartada perfecta para observala sen ser descuberto. ou quizais que ten un corazón que non lle colle no peito... ou todo. sempre lle pregunto a ela que foi o que encendeu esa chispa, que foi o que fixo que se namorase dun cura. e sempre chego á mesma conclusión: que a coidou cando máis a necesitaba, que estivo con ela cando quedou soa con pouco máis de 18 anos ao cargo dos dous irmáns máis pequenos porque meus avós estaban deixando a pel en Alemania, que todo foi inocente e sen premeditación, inevitable. ninguén pode planificar o amor. non atende a razóns, e cando é de verdade, sempre se sae coa súa. iso é o que máis me gusta del. que che cambia a vida. el deixou todo no que cría por ela. todo por amor. quizais algún día eu teña que facer o mesmo. e ela esperouno anos e anos, namorada, sen esperar nada, tan só amando... ela foi moi valente e el foi honesto cos seus sentimentos.
hoxe fixo 68 anos. felicidades papi, adórote.
chuzame -
[18/04/2007]
a noite comezou cunha obra que nos deixou enmeigadas. de ruta por viños, pinchos de tortilla, empanadillas, croquetas, cervexa e sangría. filosofar sobre o mundo e crer que non é tan difícil cambialo. e unhas ganas de saír que nos ían envolvendo pouco a pouco. bailar, bailar. non parar. rir. deixar os medos, as nostalxias, os imposibles para outro momento. ela tamén sabe facer maxia, pero creo que aínda non o descubriu. traeos a todos toliños e faise pasar por polaca. nasdrovia!!!! eu mexo da risa. e gústame vela así, sen que se dea conta, cando a súa cabeza non racionaliza tanto, cando pensa menos e actúa máis. deixar que me invite a outra cervexa máis na barra do Trole. eu son a túa irmá, dígolle chea de sinceridade. adopteina sen pedirlle permiso, sen sangue nin papeleo polo medio. porque me dá a gana. ela que sabe todo o que nunca pensei dicir en voz alta. sempre consegue que as cousas sexan máis fáciles do que son...
[bso: Please, please, please, let me get what I want - The Smiths]
chuzame -
o susto. pantasmas do pasado. madrugada do venres. estou de pé na U.C.I. mentres un rebumbio de mulleres con pixama azul lle colocan unhas pegatinas ao Rei pra facerlle un electro. unha delas é a Raíña. eles non querían que fose con eles, querían que quedase en casa. pero esta vez non me puideron convencer... xa non son unha nena. de pé, sen saber, a incertidumbre. e fitar de fronte ao medo, con calma. esa que ata hai cinco meses non sabía nin que tiña e que fai acto de presencia nos momento difíciles, para darlla aos que me importan. morte e vida están alí, nese pequeno purgatorio. tres estados da alma.
vivir
morrer
non-vivir
o terceiro é o inferno... é o irmán cabrón, falso e egoísta. un mal nacido. eu estiven casada con el... nunca te namores del.
xente intubada ata a médula. en coma ou peor. eu miro con respeto, case con cariño. con naturalidade. non me dá medo ver o sufrimento dos demais, non me angustia pensar que algún día podo ser eu a que estea nesa cama, chea de cables e co corpo desfeita. xa non son unha nena, unha nena estaría morta de medo... non fuxo. vivir non é coller só o bo, é collelo TODO, o branco e o negro, e o vermello, o azul, o verde, o gris, todas as cores do arco da vella (ninguén dixo que fose fácil)
non podo evitar que meus pais enfermen, que os que quero sufran, non podo. paseime anos dándome de hostias contra algo que o ser humano non pode controlar. e sen darme conta aprendín darlles o que cada un necesita. se eles non teñen calma, doulla eu. que están tristes, fago que sorrían. se perderon a confianza ensínolles o camiño pra chegar ata ela. aínda que non o digan, aínda que non mo pidan. e se non queren nada, pois nada. ter a capacidade de coidar da miña xente é algo que me dá tranquilidade case budista... sentir que pase o que pase eu estou aí para calquera cousa, que son capaz de reaccionar. son feliz así. sóache cursi? dá igual, é a miña realidade.
virán máis sustos. seino. e eu seguirei de pé, sorrindo, tranquila. podes pedirme o que queiras, heicho dar.
chuzame -
a gripe pasándolle factura. a voz de ultratumba, ollos achinados, tos, mocos, febre. vexetar. consulta ás seis menos cuarto e alí cruzámonos co amor da miña vida, que vai con muletas e se chama Daniel (sóubeno cando chamou por el o médico). penicilina para a súa gorxa e de ruta pola farmacia. vexetar diante do televisor. mirar a febre. unha sopa que se nos espesou. cine vía portátil. cear e vexetar con Grey. durmir dun tirón ata as 4 e pico que abro un ollo e coa luz do móbil véxoa na penumbra, sentada na cama tremendo e moqueando. 39 de febre, outro termalgin e agardar esperta mentres leo ata as cinco pra porlle o termómetro. se non lle baixa lévoma a urxencias. báixalle. durmir, soñar con mil vidas. ela reméxese menos na cama e eu inconscientemente levo a man ata a súa cabeza para comprobar que tamén descansa. foi como cando de pequenas Catu e eu aínda durmíamos no mesmo cuarto e eu vixiaba o seu sono cando enfermaba. moito me gusta cando os meus me deixan coidalos e mimalos.
creo que teño máis futuro de enfermeira ca de tradutora...
chuzame -

volver a casa como quen volve á infancia. estás guapa. é o primeiro que me solta miña nai nada máis entrar pola porta. e eu caio na conta de que estou coas mesmas pintas de sempre, despeinada e medio durmida. quieta, parada, sen chegar a comprender moi ben que ve ela que eu non vexo. doulle un bico sorrindo e marcho saudar a Catu. nin que estiveses namorada... susurra baixiño mentres eu saio da cociña. e sen motivo o corazón ponse a bombear coma un tolo. Catu e as súas bromas. e esa mirada sincera.... estás guapa. e flipo, agora si que flipo. boh, iso é porque me botaches de menos. escapo nerviosa disimulando mellor que ninguén. papi, a que está guapa? directa pro meu cuarto a desfacer a maleta mentres el lle dá a razón. poño caretos no espello. ríome eu soa, que marabilla volver e que che digan que estás divina aínda que, en realidade, vaias feita unha merdiña (polos exames). que fas? miña nai cáchame. outra vez son un tomatiño feliz. e como sempre desordeno o meu cuarto que só está civilizado cando eu non estou. mira que se mami vai ter razón..., co transparente que son eu...
chuzame -

perdín o tren e marchei voando pra estación. tiven que agardar unha hora na outra. non había case ninguén, pero eu non tiña medo, este peixe facíame compañía. as once e vinte chego a Teucro e Quela recíbeme cos brazos abertos. cambiámonos a ritmo de vídeos no youtube. os pitillos negros, a blusa negra, a gravata, os tenis, a chupa negra de Catu. e deixo que Ana me maquille un pouco. e teño que sacar as gafas pra facilitarlle o traballo. cos ollos claros que tes non sei como non pos lentillas. é Ana, e Quela que lle dá a razón. non sei porque non te quitas máis partido. e eu colorada ríome e desvío a mirada. aí está, a nena miope que son. eu non son guapa, nin atractiva, son bonita e pouco máis. levo tantos anos ( 18 ) con gafas que me esquezo... creo que non sei ben de que cor son. e disimulo diante de todos e do espello. as gafas que me protexen, que ocultan o iris, as gafas que son o meu escudo invisible... os meus ollos que me delatan, que non saben o que é disimular. o día que deixe de levalas será porque atopei a quen mirar aos ollos sen nada que gardar pra min, porque quererei darllo todo.
pero con calma, que aínda queda moito
chuzame -

hai quen ten irmáns. hai fillos únicos que queren aos seus amigos como se fosen do seu propio sangue. pero imaxina que catro células microscópicas se namoran á vez, dúas parellas perfectas. nacer xuntas e ser unha casualidade. imaxina o que é sentir que ao teu lado sempre hai alguén, vivindo e respirando igual ca ti esteas onde esteas e fagas o que fagas. medrar á vez que ela, non hai nada tan grande e tan marabilloso nesta vida. xuntas dende sempre e para sempre. completamente distintas, pero por dentro tan parecidas... (as apariencias enganan). ela é a miña verdade, o principio de todo o que eu son. inexplicable, máxico, real. todo o que fun, todo o que son e serei, todo está nos seus ollos. preguntádelle a ela. preguntádeme a min por ela. vivir en sincronía, ás veces a tempo, outras a destempo. querernos máis alá do sangue, do amor, da vida, de todo e todos. sen ela eu non sería como son...
non, non te confundas, ela non é a miña irmá xemelga, ela non é a miña amiga... ELA é a miña vida dende hai 23 anos. feliz aniversario Catu
chuzame -








